काठमाडौँ– नेकपा (एमाले) को आगामी ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशनमा अध्यक्ष पदका लागि दाबेदारी प्रस्तुत गर्दै वरिष्ठ उपाध्यक्ष ईश्वर पोखरेलले आफ्नो छुट्टै राजनीतिक दस्तावेज बुझाएका छन् । सोमबार पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा पुगेर पोखरेलले महासचिव शंकर पोखरेललाई उक्त दस्तावेज हस्तान्तरण गरेका हुन् ।
अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसँगको बढ्दो दूरी र विमतिका बीच पोखरेलले महाधिवेशनमा प्रस्तुत गर्ने गरी अवधारणा पत्र तयार पारेका हुन् । अध्यक्ष ओलीले पोखरेलको दस्तावेज अस्वीकार गर्ने संकेतसहित कार्यालयमा अनुपस्थित भएपछि उनले महासचिवमार्फत उक्त दस्तावेज दर्ता गराएका हुन् । यस घटनाले एमालेभित्रको शक्ति संघर्ष सतहमा आएको संकेत गरेको छ ।
के छ दस्तावेजमा ?
‘नेकपा (एमाले) को ११औं राष्ट्रिय महाधिवेशनको अवधारणा–पत्र : राजनीतिक संकट र पार्टी पुनर्निर्माणमा जोड’ शीर्षकमा पेस गरिएको १८ पृष्ठ लामो दस्तावेजले देशको वर्तमान राजनीतिक संकट र ‘जेनजी’ (Gen-Z) आन्दोलनको समीक्षालाई मुख्य विषय बनाएको छ ।
दस्तावेजमा गत भदौ २३ र २४ गते भएका घटनालाई ‘अकल्पनीय’ र ‘सुनियोजित विध्वंस’ को रूपमा चित्रण गरिएको छ । तर, सँगै पोखरेलले युवाहरूको सडक प्रदर्शनलाई सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र सामाजिक सञ्जालको स्वतन्त्रताको मागसँग जोड्दै त्यसलाई सकारात्मक रूपमा ग्रहण गर्नुपर्ने औंल्याएका छन् । आन्दोलन दबाउने नाममा भएको हिंसाको निष्पक्ष छानबिनको माग समेत उनले गरेका छन् ।
ओलीलाई काउन्टर : ७० वर्षे उमेरहद र विद्या भण्डारीको कमब्याक
दस्तावेजमार्फत पोखरेलले अध्यक्ष ओलीको कार्यशैली र आगामी योजनामाथि सांकेतिक प्रहार गरेका छन् । उनले पार्टीमा ‘दुई कार्यकाल र ७० वर्ष उमेरहद’ कायम गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् । यो प्रस्ताव ओलीलाई पुनः अध्यक्ष बन्नबाट रोक्ने रणनीतिका रूपमा हेरिएको छ ।
साथै, पोखरेलले पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीलाई पार्टी राजनीतिमा फर्काउन उपयुक्त वातावरण बनाउनुपर्ने प्रस्ताव गरेका छन् । यसले ओली इतरको खेमालाई बलियो बनाउने उनको रणनीति देखिन्छ । उनले दशौं महाधिवेशनपछिको कार्यकालको समीक्षा गर्दै पार्टीमा गुटबन्दी र अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा मौलाएको भन्दै नेतृत्वको आलोचना गरेका छन् ।
प्रतिगमन र वाम एकता
पोखरेलले संसद् विघटन र वर्तमान अन्तरिम सरकारको गठनलाई ‘प्रतिगमन’ को संज्ञा दिएका छन् । यद्यपि, आगामी फागुन २१ गतेका लागि तय भएको निर्वाचनलाई उनले राजनीतिक निकासको विकल्पका रूपमा स्वीकार गरेका छन् ।
वैश्विक र राष्ट्रिय परिवेशको विश्लेषण गर्दै उनले पुँजीवादको नयाँ रूप ‘टेक्नो फ्युडालिजम’ (प्रविधि सामन्तवाद), जलवायु संकट र नेपालको पराधीन अर्थतन्त्रबारे चर्चा गरेका छन् । जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज) लाई समयानुकूल परिष्कृत गर्दै एमालेलाई राष्ट्रिय एकताको अगुवा शक्ति बनाउनुपर्ने उनको निष्कर्ष छ ।
वामपन्थी एकता र एकीकरणलाई ‘ऐतिहासिक आवश्यकता’ औंल्याउँदै उनले एमालेलाई वाम–लोकतान्त्रिक शक्तिको मुख्य आधार बनाउन अपिल गरेका छन् ।
अध्यक्ष ओलीले सर्वसम्मत नेतृत्वको प्रयास गरिरहँदा वरिष्ठ उपाध्यक्ष पोखरेलको यो दस्तावेजले एमालेको आगामी महाधिवेशनमा वैचारिक र नेतृत्वको विषयमा पेचिलो बहस हुने निश्चित देखिएको छ ।
२४ मङ्सिर २०८२, मङ्गलबार ०६:५४ मा प्रकाशित
