काठमाडौँ– नेपालमा इन्टरनेट प्रयोग गर्ने हरेक आठ बालबालिकामध्ये एक जना अनलाइन यौन शोषणको सिकार हुने गरेको तथ्य सार्वजनिक भएको छ । राष्ट्रिय महिला आयोगको खबर गरौँ ‘११४५’ हेल्पलाइनको आठौँ स्थापना दिवसका अवसरमा प्रहरीको साइबर ब्युरोले यस्तो डरलाग्दो तथ्यांक बाहिर ल्याएको हो ।
लैंगिक हिंसाविरुद्धको १६ दिने अभियानको अन्तिम दिन आयोजित कार्यक्रममा साइबर ब्युरोकी प्रहरी निरीक्षक राधिका ठकुरीले बालबालिकामाथि हुने डिजिटल अपराध बढ्दै गएको बताइन् ।
‘अनलाइन यौन शोषण विश्वव्यापी समस्याका रूपमा देखिएको छ,’ उनले भनिन्, ‘नेपालमा परेका उजुरी र पछिल्ला अध्ययनलाई हेर्दा अनलाइन प्रयोगकर्ता ८ बालबालिकामध्ये एक जना यौन शोषणको सिकार भएको पाइएको छ ।’
एक वर्षमै १९ हजार उजुरी
ब्युरोको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा साइबर हिंसासम्बन्धी १८ हजार ९२६ वटा उजुरी दर्ता भएका थिए । यस्तै, चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को हालसम्म ६ हजार ८२६ जनाले उजुरी दर्ता गराएका छन् । यस किसिमको अपराधबाट वयस्कभन्दा बालबालिका बढी प्रभावित हुने गरेको ठकुरीले जानकारी दिइन् ।
अनलाइन दुर्व्यवहार र शोषणपछि बालबालिकामा गम्भीर मानसिक असर पर्ने गरेको प्रहरीको निष्कर्ष छ । पीडित बालबालिका तनाव तथा चिन्तित देखिने, उदासीपन, अनुहार मलिन हुने, आत्मविश्वास घट्ने, डराउने, एकोहोरो हुने, रिसाउने र अस्वाभाविक व्यवहार देखाउने गरेको ठकुरीले बताइन् । बालबालिकालाई ‘ब्ल्याकमेल’ गर्ने र अनुचित सामग्री पठाउने क्रम बढेकाले अभिभावक र विद्यालय सचेत रहनुपर्ने उनको सुझाव छ ।
हेल्पलाइनमा ७३९ उजुरी
आयोगले सञ्चालनमा ल्याएको निःशुल्क हेल्पलाइन ‘११४५’ मा चालु आवको साउनदेखि असोज मसान्तसम्म महिला हिंसाविरुद्ध ७३९ वटा उजुरी परेका छन् । आयोगकी सविता बडालका अनुसार घरेलु हिंसाका ९७ वटा उजुरी दर्ता भएका छन् । सोही अवधिमा आयोगले ११५ जनालाई मनोसामाजिक परामर्श सेवा प्रदान गरेको छ ।
आयोगकी अध्यक्ष कमला पराजुलीले ८ वर्षअघि सुरु भएको हेल्पलाइनले ३६५ दिन नै २४ सै घण्टा सेवा दिइरहेको बताइन् । लैंगिक हिंसा, दाइजो, यौनजन्य हिंसा र साइबर अपराधबाट पीडित महिला तथा बालबालिकाका लागि यो सेवा प्रभावकारी बनेको उनको दाबी छ ।
‘जातीय, वर्गीय सबै किसिमका महिलाबाट हिंसासम्बन्धी उजुरी आउने गरेका छन्,’ अध्यक्ष पराजुलीले भनिन्, ‘हिंसाबाट विक्षिप्त भएर आएकाहरूको समस्यालाई यहाँ कार्यरत कर्मचारीले आफ्नै समस्या ठानेर समाधान गर्ने गरेका छन् ।’
२६ मङ्सिर २०८२, बिहिबार ०५:५४ मा प्रकाशित
